Rond Allerheiligen krijgen begraafplaatsen weer kleur. Mensen dragen bloemen, maken een graf schoon en blijven even staan. Soms in stilte, soms met een paar woorden tegen iemand die niet meer kan antwoorden.
Ik vind het een ontroerend beeld. Al die bloemen, elk met hun eigen verhaal. Achter iedere naam schuilt een leven. Iemand die graag aan tafel zat. Die altijd hetzelfde grapje maakte. Die belde om te vragen of je goed thuis was geraakt.
Op Allerheiligen staan we daar samen bij stil. Maar het gemis houdt zich niet aan de kalender.
Het komt ook op een gewone dinsdag, wanneer je iets wilt vertellen en naar je telefoon grijpt. Bij het koken van een vertrouwd gerecht. Of wanneer er iets moois gebeurt en je denkt: was jij er nu maar bij.
Voor de één brengt een bezoek aan het kerkhof rust. Voor de ander maakt het verdriet zich juist sterker voelbaar. Sommigen vinden troost in bloemen en een kaarsje. Anderen voelen zich dichter bij hun dierbare tijdens een wandeling, bij een foto of wanneer ze herinneringen ophalen.
Er is geen vaste manier om iemand te missen.
Misschien is dit de eerste Allerheiligen zonder iemand. Misschien zijn er al jaren voorbij en doet die lege plek nog altijd pijn. Misschien komen er tranen. Misschien moet je lachen om een herinnering. Soms gebeurt het allebei, midden in hetzelfde verhaal.
Laten we ook aandacht hebben voor wie verder leeft met dat gemis. Door een naam nog eens uit te spreken. Door te zeggen: “Ik moest laatst nog aan hem denken.” Of door te vragen welke herinnering iemand graag wil delen.
We zoeken vaak naar de juiste woorden. Terwijl een klein gebaar zoveel kan betekenen. Een berichtje. Een kop koffie. Even luisteren, zonder het verdriet te willen oplossen.
Ook lang na een afscheid kan het deugd doen om te merken dat iemand niet vergeten is.
Wanneer we weer naar huis gaan, nemen we de herinneringen mee. In een uitdrukking die we hebben overgenomen. Een recept dat we blijven maken. Een verhaal dat telkens opnieuw verteld mag worden.
Zo krijgt liefde ook na een afscheid een plek in het leven van iedere dag.