Vanmorgen zag ik het eerste herfstblad op de grond liggen. Nog niet helemaal bruin, maar ook niet meer frisgroen. Alsof het zelf nog even twijfelde tussen vasthouden en loslaten.
De herfst komt meestal stilletjes ons leven binnen. De ochtenden worden frisser, het licht verandert en ’s avonds sluiten we de gordijnen steeds wat vroeger. We zoeken opnieuw de warmte op van een dekentje, een kaars of een kop thee.
Voor veel mensen voelt dat gezellig. Maar wanneer je iemand of iets mist, kan diezelfde gezelligheid ook pijn doen.
Wanneer het buiten vroeger donker wordt en het leven zich weer meer naar binnen verplaatst, komen we vaak dichter bij wat er vanbinnen leeft. De stilte wordt hoorbaarder. De lege plaats valt meer op. Een geur, een liedje of de regen tegen het raam kan je plots terugbrengen naar een moment van vroeger.
Misschien mis je iemand die overleden is. Misschien rouw je om een relatie die voorbijging, om je gezondheid, je werk of een toekomst die anders liep dan je had gehoopt. Verlies kent vele vormen en de herfst lijkt ze soms allemaal wat dichterbij te brengen.
We zeggen vaak: “Ik mis hem” of “Ik mis haar.” Maar onder dat gemis kunnen nog andere gevoelens verborgen liggen: verdriet, boosheid, angst, schuldgevoel of een diepe eenzaamheid. Wat anderen aan de buitenkant zien, is vaak maar het topje van de ijsberg.
Soms proberen we die gevoelens weg te duwen. We houden ons sterk, blijven bezig of zorgen vooral voor anderen. Op andere momenten overspoelen ze ons volledig. Toch willen emoties ons niet tegenwerken. Ze vertellen ons waar het pijn doet, wat belangrijk voor ons is en waarnaar we verlangen.
Misschien hoef je wat je voelt niet onmiddellijk op te lossen. Misschien mag je eerst even stilstaan en zacht erkennen: dit doet vandaag pijn. Pas dan kan er ruimte ontstaan om te voelen wat je nodig hebt. Een gesprek, een wandeling, een herinnering, wat rust of iemand die gewoon naast je zit.
De herfst laat ons zien dat loslaten niet in één keer gebeurt. Een boom laat zijn bladeren één voor één vallen, op zijn eigen moment.
Zo gaat het ook met rouw. Er zijn dagen waarop je kunt meebewegen en dagen waarop het gemis je opnieuw overvalt. Beide mogen er zijn.
Je hoeft niet sneller te gaan dan vandaag mogelijk is. Ik zie je!